Bất kể nắng hay mưa, 2 giờ chiều hàng ngày, ông bà Trần Ngọc Luân - Lê Thị Kim (Ngô Sĩ Liên, Hà Nội) lại đẩy xe hàng gồm chõ xôi và các đồ ăn kèm ra đầu ngõ ngồi bán. Thói quen này 2 ông bà duy trì được hơn 20 năm.

Xôi là món ăn sáng quen thuộc, có ở khắp các cung đường của Hà Nội. Nhưng nhắc đến xôi sắn thì “hiếm” có bởi còn rất ít người bán món ăn huyền thoại của thời bao cấp này.

Kỳ lạ món ăn độn nhà nghèo thời bao cấp, thành đặc sản “xếp hàng” ở Hà Nội - 2

Mỗi ngày, 2 vợ chồng bà Kim phải dậy từ 5 giờ sáng để chuẩn bị các nguyên liệu: nạo vỏ sắn, ngâm nước muối 4-5 tiếng để sắn ra hết nhựa, không bị đắng. Sau đó, sắn sẽ được vớt ra để ráo, trộn cùng ít muối rồi mới được đồ riêng tới chín. Đến 11-12 giờ trưa, bà trộn sắn và gạo nếp vào đồ tiếp để xôi dẻo, sắn bở.

Kỳ lạ món ăn độn nhà nghèo thời bao cấp, thành đặc sản “xếp hàng” ở Hà Nội - 3

Bà Kim cho biết, mỗi ngày bà làm 15 kg sắn và 15 kg gạo nếp cái hoa vàng để nấu xôi, mọi công đoạn làm nên món ăn bình dị nhưng kỳ công này luôn có bóng dáng của ông Luân (chồng bà Kim) phụ giúp.

Kỳ lạ món ăn độn nhà nghèo thời bao cấp, thành đặc sản “xếp hàng” ở Hà Nội - 4

Quán xôi không có mái che, cũng không có bàn để khách hàng ngồi ăn, chỉ có 1 chõ xôi, các hộp đựng đồ ăn kèm cùng “tấm biển” để khách dễ tìm.

Kỳ lạ món ăn độn nhà nghèo thời bao cấp, thành đặc sản “xếp hàng” ở Hà Nội - 5

Bên cạnh hương vị bình dị, quen thuộc của sắn và xôi nếp, còn phải kể đến những “topping” đi kèm: Chút mỡ hành, thịt băm, chả mỡ, giò bò, tóp mỡ và dưa góp để cân bằng lại hương vị của món ăn.

Kỳ lạ món ăn độn nhà nghèo thời bao cấp, thành đặc sản “xếp hàng” ở Hà Nội - 6

“Cơm độn khoai sắn là món ăn phổ biến thời xa xưa, vì không có tiền mua thịt cá, ông bà ta đã nghĩ ra cách trộn sắn nấu cùng gạo để đổi bữa”, bà Kim kể lại.

Kỳ lạ món ăn độn nhà nghèo thời bao cấp, thành đặc sản “xếp hàng” ở Hà Nội - 7

Bà Kim cũng không giấu giếm khi được hỏi về nét riêng để món ăn luôn hút khách: “Bí quyết cũng chẳng có gì đâu, gia đình tôi ăn thế nào thì làm bán thế ấy, dần dần được khách hàng ủng hộ và góp ý nên tôi cũng thay đổi một số đồ ăn kèm như tóp mỡ, giò bò, dưa góp chua ngọt…nhưng thứ không thể thiếu là hành phi cùng mỡ lợn”.

Kỳ lạ món ăn độn nhà nghèo thời bao cấp, thành đặc sản “xếp hàng” ở Hà Nội - 8

Mỗi buổi chiều, sau giờ tan làm dừng lại mua hộp xôi sắn “lót dạ” thì còn gì bằng. Sắn bở, bùi quyện với xôi nếp dẻo, cùng hành phi thơm ngậy, chỉ bấy nhiêu thôi cũng đủ xua đi cái đói.

Kỳ lạ món ăn độn nhà nghèo thời bao cấp, thành đặc sản “xếp hàng” ở Hà Nội - 9

Anh Phương (Đống Đa, Hà Nội) thường xuyên mua xôi sắn làm quà chiều cho con trai của mình“thỉnh thoảng đón cháu đi học về tôi thường ghé qua mua cho cháu ăn lót dạ, đây là một trong những hàng hiếm hoi còn bán món ăn “xưa cũ” này ở Hà Nội”.

Kỳ lạ món ăn độn nhà nghèo thời bao cấp, thành đặc sản “xếp hàng” ở Hà Nội - 10

Cứ đến độ trời Hà Nội se lạnh, món xôi sắn của bà Kim đắt hàng gấp đôi, thực khách có thể bị lỡ hẹn với món ăn này nếu đến quá muộn: “Mùa đông nhiều người ăn hơn nhưng tôi và ông đều già rồi, không có sức làm nhiều, bán hết sớm nghỉ sớm”, vừa thoăn thoắt đơm xôi cho khách bà Kim vừa nói.

Kỳ lạ món ăn độn nhà nghèo thời bao cấp, thành đặc sản “xếp hàng” ở Hà Nội - 11

Vị hành lá thơm nhẹ cộng với “chất” mộc mạc của sắn và xôi nếp đã làm bao người mê mẩn. Mỗi suất xôi ở đây có giá từ 15.000 – 20.000 đồng.