Diễn viên chỉ biết “kêu trời” và im lặng
Gần đây, hàng loạt diễn viên, nhân viên hậu trường một đoàn phim truyền hình đồng loạt lên tiếng tố cáo nhà sản xuất có dấu hiệu trốn tránh trả thù lao sau nhiều tháng phim đã đóng máy. Vấn đề này tiếp tục đặt ra câu hỏi về tính chuyên nghiệp, đạo đức của một bộ phận nhà làm phim Việt Nam trong bối cảnh nền điện ảnh đang phát triển.
Tháng 11 năm ngoái, diễn viên Kiều Trinh lên tiếng về việc lần đầu tiên sau 22 năm làm nghề, cô bị quỵt cát-sê. Ban đầu, Kiều Trinh được mời quay 6 tập phim với mức cát-sê 8 triệu đồng, nhưng nhà sản xuất giảm số ngày quay và chỉ trả 6 triệu đồng.
Bức xúc vì bị “ép” nhận khoản tiền bèo bọt, nữ diễn viên livestream công khai vụ việc. “Tôi không muốn những cá nhân thiếu trách nhiệm làm ảnh hưởng đến cả ngành. Khi tôi nói ra, nhiều đồng nghiệp nhắn tin chia sẻ họ cũng từng chịu cảnh tương tự, có người bị nợ đến cả trăm triệu đồng”, Kiều Trinh kể.
Diễn viên Thân Thúy Hà cũng từng nhiều lần đòi cát-sê mà không xuể. “Chúng tôi làm việc cực khổ, ứng trước chi phí trang phục, di chuyển… mà còn bị quỵt tiền thì làm sao sống nổi”, chị bức xúc.
Một diễn viên tên T.N., từng đóng vai chính phim giờ vàng trên VTV, phải nghỉ diễn bốn năm vì chán nản sau khi bị nợ 120 triệu đồng tiền công. Còn diễn viên Kim Đào, mẹ đơn thân nuôi con nhỏ, từng lâm cảnh bế tắc khi nhà sản xuất chậm trả lương, khiến cô không đủ tiền sinh hoạt.
Quỵt lương – “chuyện thường như cơm bữa”
Có nhiều nguyên nhân khiến diễn viên bị nợ thù lao, phổ biến nhất là việc chỉ thỏa thuận miệng, qua điện thoại hoặc tin nhắn, không ký hợp đồng rõ ràng. Một số khác tin tưởng uy tín nhà sản xuất, chủ quan vì số tiền không quá lớn… để rồi rơi vào cảnh “dở khóc dở cười”.
Nhiều nghệ sĩ chọn cách im lặng hoặc đăng đàn “tố” trên mạng xã hội, song phần lớn vẫn “đâu lại vào đấy”. Trong một số trường hợp, nhà sản xuất cam kết sẽ trả tiền nhưng sau đó im lặng rồi “bặt vô âm tín”.
Bà Dương Thị Cẩm Thúy – Chủ tịch Hội Điện ảnh TP.HCM – từng trăn trở: “Cứ thỉnh thoảng lại có vụ nhà sản xuất nợ tiền diễn viên, người làm phim, làm dậy sóng showbiz. Nhiều người phải tự thân đòi tiền, có người may mắn được thanh toán, có người thì mất trắng công sức”.
Bà Thúy cũng đề xuất cần có một điều khoản luật hoặc văn bản dưới luật để bảo vệ người lao động ngành phim ảnh. “Nghĩ đến cảnh các bạn ấy vất vả lao động mà không được trả công, tôi thật sự xót xa”, bà chia sẻ.
Những câu chuyện nợ cát-sê không chỉ là nỗi đau tài chính mà còn là “vết nhơ” khó gột rửa trong ngành phim ảnh Việt Nam, làm suy giảm niềm tin và động lực của nhiều nghệ sĩ. Đã đến lúc ngành điện ảnh cần có biện pháp mạnh mẽ, cụ thể hơn để bảo vệ quyền lợi chính đáng cho những người lao động nghệ thuật, để họ được an tâm cống hiến hết mình cho nghề.
