Không ít gia đình nhận thấy điều hòa xuất hiện mùi ẩm mốc mỗi khi khởi động, đặc biệt sau vài ngày không sử dụng. Nhiều người cho rằng nguyên nhân đến từ bụi bẩn ngoài trời hoặc chất lượng không khí trong phòng. Tuy nhiên, các chuyên gia về chất lượng không khí cho biết nguồn gây mùi thường xuất phát từ chính dàn lạnh của điều hòa.
Trong quá trình làm lạnh, bề mặt dàn lạnh có nhiệt độ thấp khiến hơi nước trong không khí ngưng tụ thành các giọt nước. Khi điều hòa được tắt ngay lập tức, lượng hơi ẩm còn bám lại bên trong máy không kịp bay hơi hoàn toàn. Nếu tình trạng này lặp lại thường xuyên, khoang dàn lạnh sẽ trở thành môi trường ẩm kín, tạo điều kiện cho vi sinh vật phát triển.
Một số nghiên cứu về ô nhiễm vi sinh trong hệ thống điều hòa không khí (HVAC) tại Nhật Bản cho thấy, sau khoảng 24-48 giờ trong điều kiện ẩm, các loại nấm mốc phổ biến trong nhà như Cladosporium và Aspergillus có thể sinh trưởng mạnh. Khi điều hòa hoạt động trở lại, bào tử nấm mốc có thể theo luồng gió phát tán vào không khí, làm tăng nguy cơ hắt hơi, ho hoặc kích ứng đường hô hấp ở những người nhạy cảm.
Không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng không khí, việc tắt điều hòa không đúng cách còn có thể tác động đến độ bền của thiết bị. Đặc biệt, hành động ngắt nguồn điện đột ngột bằng cách rút phích cắm hoặc gạt cầu dao khi máy vẫn đang hoạt động có thể khiến hệ thống chịu áp lực lớn. Theo Viện Điều hòa không khí, Sưởi ấm và Làm lạnh Mỹ (AHRI), thao tác này có nguy cơ gây hiện tượng "ngập dịch" (liquid slugging), làm ảnh hưởng đến máy nén - bộ phận quan trọng và có chi phí thay thế cao nhất của điều hòa.
Trên thực tế, nhiều trường hợp điều hòa sau vài năm sử dụng xuất hiện tình trạng làm lạnh kém, phát ra tiếng ồn hoặc tiêu tốn điện năng hơn trước. Ngoài yếu tố hao mòn tự nhiên, thói quen vận hành chưa đúng cách cũng có thể là một trong những nguyên nhân khiến thiết bị xuống cấp nhanh hơn.
Cách sử dụng điều hòa để hạn chế nấm mốc
Để giảm độ ẩm còn sót lại trong dàn lạnh, người dùng có thể chuyển điều hòa sang chế độ chỉ chạy quạt (Fan Only) khoảng 5-10 phút trước khi tắt máy. Luồng gió sẽ giúp làm khô bề mặt dàn lạnh, hạn chế môi trường thuận lợi cho nấm mốc và vi khuẩn phát triển.
Đối với các mẫu điều hòa Inverter đời mới, nhiều nhà sản xuất đã tích hợp tính năng tự làm khô dàn lạnh (Internal Clean hoặc Naibu Clean). Sau khi người dùng nhấn nút tắt, quạt gió vẫn tiếp tục hoạt động thêm khoảng 15-30 phút để làm khô phần bên trong trước khi máy ngừng hoàn toàn. Tính năng này góp phần giảm mùi ẩm mốc và duy trì hiệu quả làm lạnh trong quá trình sử dụng lâu dài.
Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng khuyến nghị người dùng nên vệ sinh điều hòa định kỳ, làm sạch lưới lọc và bảo dưỡng dàn lạnh theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Việc kết hợp thói quen sử dụng đúng cách với bảo dưỡng định kỳ không chỉ giúp cải thiện chất lượng không khí trong nhà mà còn góp phần kéo dài tuổi thọ của thiết bị và hạn chế những hư hỏng tốn kém trong quá trình sử dụng.
TH
