Tam tai, kim lâu, hoang ốc là gì, xét cho việc gì?
Ba hạn này đều tính theo tuổi, nhưng mỗi hạn dùng cho một nhóm việc khác nhau. Làm nhà xét đủ cả ba theo tuổi gia chủ. Cưới hỏi xét kim lâu theo tuổi cô dâu và thường xét thêm tam tai cho cả hai người. Hoang ốc chỉ dùng khi xây, sửa nhà.
Tam tai nghĩa là ba tai họa, ứng với ba năm liền trong vòng 12 năm. Kim lâu có bốn loại là Kim lâu Thân, Thê, Tử và Lục súc, ứng với bản thân, vợ, con và vật nuôi. Hoang ốc có sáu cung, ba cung tốt và ba cung xấu. Phần giải thích riêng từng hạn và cách hóa giải theo dân gian có trong bài tam tai, kim lâu, hoang ốc trên LICH.
Cách tính tam tai theo nhóm tuổi
Tam tai tính theo bốn nhóm tam hợp, mỗi nhóm gồm ba con giáp và chịu hạn ba năm liền. Tuổi Thân, Tý, Thìn gặp tam tai vào năm Dần, Mão, Thìn. Tuổi Dần, Ngọ, Tuất gặp vào năm Thân, Dậu, Tuất. Tuổi Tỵ, Dậu, Sửu gặp vào năm Hợi, Tý, Sửu.
Nhóm cuối là Hợi, Mão, Mùi, gặp tam tai vào năm Tỵ, Ngọ, Mùi. Vòng hạn của nhóm này bắt đầu từ năm Ất Tỵ 2025 và khép lại ở năm Đinh Mùi 2027. Sang năm Mậu Thân 2028, đến lượt nhóm Dần, Ngọ, Tuất vào hạn, kéo dài tới hết năm 2030.
Cách tính tuổi kim lâu
Muốn biết có phạm kim lâu hay không, lấy tuổi mụ chia cho 9. Số dư bằng 1 là Kim lâu Thân, dư 3 là Kim lâu Thê, dư 6 là Kim lâu Tử, dư 8 là Kim lâu Lục súc. Số dư khác không phạm. Tuổi mụ bằng năm đang xét trừ năm sinh âm lịch rồi cộng 1.
Gia chủ sinh năm Giáp Tý 1984 làm nhà năm 2027 có tuổi mụ 44, chia 9 dư 8, phạm Kim lâu Lục súc. Người sinh năm Ất Sửu 1985 có tuổi mụ 43, dư 7, không phạm. Cứ 9 năm sinh liền nhau thì có 4 năm phạm kim lâu. Người sinh tháng 1 hoặc đầu tháng 2 dương lịch cần kiểm tra lại năm âm, vì ngày sinh có thể vẫn thuộc năm trước Tết.
Cách tính hoang ốc theo 6 cung
Hoang ốc có sáu cung theo thứ tự Nhất Cát, Nhì Nghi, Tam Địa Sát, Tứ Tấn Tài, Ngũ Thọ Tử, Lục Hoang Ốc. Nhất Cát, Nhì Nghi và Tứ Tấn Tài là ba cung tốt. Tam Địa Sát, Ngũ Thọ Tử và Lục Hoang Ốc là ba cung xấu, gặp thì kiêng làm nhà.
Cách tính phổ biến đặt 10 tuổi ở cung Nhất Cát, 20 tuổi ở Nhì Nghi, 30 tuổi ở Tam Địa Sát, 40 tuổi ở Tứ Tấn Tài, 50 tuổi ở Ngũ Thọ Tử, 60 tuổi ở Lục Hoang Ốc. Phần năm lẻ đếm tiếp, mỗi năm sang một cung. Tuổi mụ 33 bắt đầu ở Tam Địa Sát, đếm 31 sang Tứ Tấn Tài, 32 sang Ngũ Thọ Tử, 33 dừng ở Lục Hoang Ốc. Tuổi mụ 40 rơi đúng Tứ Tấn Tài, tuổi đẹp để làm nhà. Một số sách tính khác, nên khi kết quả sát ranh giới thì nên hỏi thêm người xem tuổi.
Tuổi nào làm nhà năm 2027 không phạm tam tai, kim lâu, hoang ốc?
Với gia chủ sinh từ 1966 đến 2000, có 7 năm sinh làm nhà năm 2027 không vướng hạn nào: Kỷ Dậu 1969, Canh Tuất 1970, Bính Thìn 1976, Ất Sửu 1985, Mậu Thìn 1988, Giáp Tuất 1994 và Đinh Sửu 1997. Các năm sinh còn lại đều dính ít nhất một hạn.
Ba ví dụ cho thấy mỗi tuổi vướng một kiểu. Gia chủ 1985 có tuổi mụ 43, rơi cung Nhất Cát, không kim lâu, nhóm Sửu không gặp tam tai, nên làm nhà năm 2027 được. Gia chủ Đinh Mão 1987 có tuổi mụ 41, rơi cung Ngũ Thọ Tử, lại đang ở năm cuối tam tai. Gia chủ Tân Mùi 1991 có tuổi mụ 37, cung Tứ Tấn Tài tốt, nhưng 37 chia 9 dư 1 nên phạm Kim lâu Thân, cộng thêm tam tai. Lùi sang năm 2028 thì cả hai hết tam tai, nhưng gia chủ 1987 lại phạm Kim lâu Tử và rơi cung Lục Hoang Ốc, còn gia chủ 1991 rơi cung Ngũ Thọ Tử.
Phạm hạn thì làm nhà thế nào?
Cách dân gian hay dùng nhất là mượn tuổi: nhờ một người hợp tuổi, thường là người thân nam giới, đứng ra làm lễ động thổ và nhận nhà trên danh nghĩa. Gia chủ tránh mặt lúc làm lễ, đến khi nhà xong thì làm lễ nhập trạch để nhận lại. Cách thứ hai là lùi sang năm hết hạn.
Chọn được người đứng tuổi hoặc năm làm nhà rồi, việc tiếp theo là chọn ngày khởi công. Có thể xem âm lịch từng ngày trong tháng định làm để loại ngày xung tuổi gia chủ và chọn giờ hoàng đạo cho lễ động thổ. Năm 2027 không có tháng nhuận, nên 12 tháng âm đều chọn ngày như bình thường.
